ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่ลายขิด

 

ผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่ลายขิด หมู่ที่ 3 บ้านหนองห้าง

ตำบลหนองห้าง อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์

ที่มา http://www.thaitambon.com/tambon/tsmepdesc.asp?Prod=03125171730&ID=200199&SME=03125155835

1.ประวัติความเป็นมาและความสัมพันธ์กับชุมชน          อาชีพจักสานเป็นอาชีพดั้งเดิมของคนไทย ควบคู่กับการทำไร่ทำนามาตลอด สิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันของคนอีสาน จะเกี่ยวข้องกับการจักสานไม้ไผ่ในหลาย ๆ อย่าง เช่น เครื่องใช้ในชีวิตประจำวันกระติบข้าว ตะกร้า ฝาชี หรือแม้กระทั่งที่อยู่อาศัย การาจักสานจะเป็นกิจวัตรประจำวันของคนอีสานตั้งแต่ครั้งโบราณกาล งานจักสานเป็นสิ่งของเครื่องใช้ที่มีความแข็งแรงเป็นอย่างดี ต้องอาศัยความเพียร พยายามในการจักสาน ต้องใช้ทั้งปาก มือและเท้า เข้าช่วยในการจักสาน ตัวอย่างเช่น การสานกระบุง สานล่างต้องมีขัดก้น มีขา มีสานขอบต้องมัดหวาย และถักอย่างมั่นคงเพราะมีวัตถุประสงค์ เพื่อใช้งานหนักใส่ข้าวสาร ต้องอาศัยความชำนาญเป็นอย่างมากในการสาน
นอกจากนี้งานจักสานยังมีส่วนช่วยให้ทุกคนในชุมชนมีส่วนร่วม มีความสามัคคีและมีกิจกรรมร่วมกัน ในการแสดงศิลปวัฒนธรรม เช่น ในงานประเพณีของชาวอีสาน จะมีการรำเซิ้งกระติบ รำเซิ้งกระด้ง กระจาด และพาแลง เป็นต้น ซึ่งแสดงให้เห็นศิลปวัฒนธรรมของชาวอีสานได้เป็นอย่างดี

2. การสืบสานผลิตภัณฑ์         ปัจจุบันงานจักสานได้สืบสานสู่ลูกหลานเป็นส่วนน้อย ทำให้งานจักสานลดลง แต่ความต้องการของตลาดเพิ่มขึ้นและยังต้องการความประณีตสวยงามและลวดลายสลับซับซ้อนมากขึ้น เนื่องจากได้พัฒนาจากการใช้ในชีวิตประจำวันของชาวชนบทมาเป็นเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันของคนทำงานในเมืองและการส่งออกไปยังต่างประเทศ
ดังนั้น รูปแบบการจักสานแบบเดิมที่ทำขึ้นเพื่อใช้ในงานหนักเป็นลวดลายง่าย ๆ เรียบร้อย แข็งแรง จึงพัฒนาเป็นลวดลายที่งดงามอ่อนช้อย อาศัยความประณีต ละเอียดสวยงามมากขึ้น

3.เอกลักษณ์และลักษณะเด่นของการจักสานลายต่าง ๆ

3.1 ลายแม่บท จะมีลักษณะเป็นลายขัดชิด เน้นความเรียบร้อยและแข็งแรง จะเป็นประเภทสิ่งของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น กล่องข้าว หวดนึ่งข้าว กระจาด เป็นต้น
3.2 ลายพัฒนา จะมีลวดลายเพิ่มขึ้นจากลายขัดชิดธรรมดาเป็นลวดลายเรขาคณิต และยกดอกมีลายละเอียดเพิ่มขึ้น แต่ยังเน้นความเรียบร้อยและแข้งแรง เช่น ตะกร้า ฝาชี ถาดผลไม้
3.3 ลายประดิษฐ์ จะมีลวดลายต่าง ๆ แสดงถึงศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ตอกที่จักสานจะย้อมสีเพื่อความสวยงาม มีความประณีต มียกดอกลายขัดชิด และลายเรขาคณิตผสมผสานกันอย่างสลับซับซ้อน การจักสานลายประดิษฐ์ต้องมีความชำนาญเพราะตอกที่ใช้มีเส้นเล็กมากกว่าลายแม่บทและลายพัฒนา

4. กระบวนการผลิตและวัตถุดิบ        ใช้ไม้ไผ่ชนิดที่เกิดตามภูเขาและลำห้วยเชิงเขา มาจักตอก รมควันและย้อมสีธรรมชาติ ในอดีตจะไม่ย้อมสี การจักสานจะสานเป็นลายขัด และลายขัดพัฒนาตามแบบต่าง ๆ ปัจจุบันได้พัฒนาเป็นกระเป๋า และกระติบข้าวที่ต้องการความประณีตมากขึ้น จึงต้องจักสานแบบรูปทรงกระเป๋าหรือกระติบข้าว เป็นทรงกลม สี่เหลี่ยม และหกเหลี่ยมก่อน แล้วจึงสานลายประดิษฐ์ และดอกสีต่าง ๆ ซ้อนอีกชั้นหนึ่ง เป็นสองชั้น ลวดลายจะมีลวดลายขัดชิด ลายขิดดอกจัน ลายขิดขอ และลายขิดตาแมว ฯลฯ เป็นต้น

5. เทคโนโลยีในการผลิต   จะเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่สืบสานมาตั้งแต่โบราณกาลโดยมีอุปกรณ์คือเลื่อยตัดไม้ มีดโต้ มีดขูดผิว มีดจักตอก มีดลบเหลี่ยม มีดเลาไม้การรมครัวและสีธรรมชาติเพื่อใช้ย้อมตอกเป็นสีต่าง ๆ ตามต้องการ ในทุกขั้นตอนจะผลิตด้วยมือ ใช้แรงงานที่มีความเชี่ยวชาญ มีความคิดริเริ่ม ด้านศิลปะในการจักสาน

6. การตลาดและจำหน่าย   ในประเทศและต่างประเทศ ตามยอดการสั่งซื้อ ลูกค้าทั่วไปงานแสดงสินค้าและร้านขายเครื่องใช้โบราณในกรุงเทพมหานคร ราคาใบละ 2,500 บาท

ติดต่อสั่งซื้อผลิตภัณฑ์ได้ที่   นายประสิทธิ์ อุทรักษ์
86 หมู่ที่ 3 ตำบลหนองห้าง
อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ 46110
โทรศัพท์ 043-851473 , 07-9549185

ที่มา : http://writer.dek-d.com/Writer/story/viewlongc.php?id=352965&chapter=3#ixzz1OkPKaFP9

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: